Nội dung ôn tập cuối kì II môn Ngữ văn lớp 6

Đề cương ôn tập môn Ngữ văn lớp 6 học kỳ II

Để giúp các bạn học sinh lớp 6 ôn tập hiệu quả trước khi bước vào kì thi cuối năm, Novateen gửi đến các em hệ thống kiến thức trọng tâm trong chương trình môn Ngữ Văn lớp 6.

Đề cương nội dung ôn tập cuối kì II môn Ngữ Văn lớp 6

Phần văn bản của môn Ngữ Văn lớp 6

  1. Buổi học cuối cùng
  2. Bức tranh của em gái tôi
  3. Đêm nay Bác không ngủ
  4. Lượm

– Thơ học thuộc lòng, tác phẩm truyện phải nắm được nội dung.

– Tác giả, tác phẩm (hoàn cảnh sáng tác, phương thức biểu đạt, nội dung chính,…)

– Bám sát các nội dung câu hỏi trong SGK.

– Viết đoạn văn cảm nhận (5-7 câu) nêu cảm nhận về nhân vật:Người anh, Phrăng, Kiều Phương, thầy Ha- men.

– Cảm thụ về các chi tiết, hình ảnh.

+ Diễn biến tâm trạng của người anh khi đứng trước bức tranh của em gái.

+ Rút ra bài học cho bản thân.

“Bức tranh của em gái tôi” (Lòng nhân hậu, tính đố kị)

“Buổi học cuối cùng” (Chăm học, sự ân hận khi không còn được đi học, lòng yêu nước)

– Nhận diện và nêu tác dụng của một số biện pháp tu từ.

Xem thêm>>> Để học tốt môn Ngữ Văn lớp 6

Ngữ pháp của môn Ngữ Văn lớp 6

– Phó từ.

– Các biện pháp tu từ: So sánh, nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ (nhận diện, nêu tác dụng).

Nội dung tập làm Văn khối lớp 6

– Tả cánh đẹp quê hương (cảnh mặt trời mọc trên biển, cảnh quê hương em)

– Tả người thân yêu, gần gũi (bài TLV số 6 SGK/ 94)

Ôn tập một số nội dung quan trọng:

Về nhân hóa

Các kiểu nhân hóa

  1. Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật ( Mèo, chú gà trống, bác Trâu,…)
  2. Dùng những từ ngữ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật (Anh chị bàn ghế đang trò chuyện về các bạn học sinh….)
  3. Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người (Trâu ơi ta bảo trâu này….)
Bài tập 1: Gạch chân dưới những từ ngữ nhân hóa trong những câu sau:
  1. Tôi đi đứng oai vệ. Mỗi bước đi, tôi làm điệu dún dẩy các khoeo chân, rung lên rung xuống hai chiếc râu. Cho ra kiểu cách con nhà võ. Tôi tợn lắm. Dám cà khịa với tất cả mọi bà con trong xóm. Khi tôi to tiếng thì ai cũng nhịn, không ai đáp lại. Bởi vì quanh quẩn, ai cũng quen thuộc với mình cả. Không nói, có lẽ họ nể hơn là sợ. Nhưng tôi lại tưởng thế là không ai dám ho he.
  2. Chim gặp bác Chào mào, chào bác, Chim gặp cô Sơn ca, chào cô. Chim gặp anh Chích chòe, chào anh. Chim gặp chị Sáo nâu, chào chị.
  3. Lũy tre ngoài cùng này không đốn, tre đời nọ truyền đời kia. Tre cụ, tre ông, tre bà, tre cha, tre mẹ, tre con, tre cháu, chút chít, chẳng chéo bằng ngọn lửa tán, bằng cách ấy khiến con sẻ bay cũng không lọt.
  4. Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hi sinh để bảo vệ con người. Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!
Bài tập 2. Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 7 câu) có sử dụng phép nhân hóa miêu tả cảnh mặt trời trên biển.
Về ẩn dụ
Các loại ẩn dụ:
  1. Ẩn dụ phẩm chất: Có nét tương đồng về phẩm chất.
  2. Ẩn dụ hình thức: Có nét tương đồng về hình thức
  3. Ẩn dụ cách thức: Có nét tương đồng về cách thực hiện hành động.
  4. Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: có sự chuyển đổi cảm giác giữa các giác quan.
Bài tập 1.

Gạch chân dưới những ẩn dụ trong các câu sau, rồi điền vào bảng phía dưới tên kiểu ẩn dụ

1. Về thăm nhà Bác làng Sen

Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng

2. Anh đội viên nhìn Bác

Càng nhìn lại càng thương

Người Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

3. Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

4. Em thấy cơn mưa rào

Ngập tiếng cười của bố

5. Thuyền về có nhớ bến chăng

Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền

6. Tai nương giọt nước mái nhà

Nghe trời nằng nặc, nghe ta buồn buồn

7. Ngoài thềm rơi chiếc lá đa

Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng

8. Một câu chuyện nhạt nhẽo làm sao

9. Một tiếng sắc nhọn vang lên

10. Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

11. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

12. Nghe thấy mùi đăng đắng

1. 4. 7. 10.
2. 5. 8. 11.
3. 6. 9. 12.
Bài tập 2.

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta có thường sử dụng ẩn dụ không? Cho ví dụ.

Bài tập 3.

Viết đoạn văn khoảng 9 câu phân tích hình ảnh Bác trong bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ”. Trong đoạn có sử dụng BPNT ẩn dụ.

Ôn tập bài: BUỔI HỌC CUỐI CÙNG

  1. Tác giả: An- phông xơ Đô- đê
  2. Tác phẩm
  • Hoàn cảnh sáng tác: Sau cuộc chiến tranh Pháp- Phổ năm 1870- 1871, nước Pháp thua trận. Hai vùng An- dát và Lo-ren giáp biên giới với Phổ bị nhập vào nước Phổ. Cho nên các trường học ở hai vùng này bị buộc học bằng tiếng Đức.
  • Phương thức biểu đạt: Tự sự xen lẫn miêu tả và biểu cảm.
  • Ngôi kể: Ngôi thứ nhất xưng “tôi”.
  • Nội dung chính: (SGK/55)
  • Phân tích nhân vật thầy Ha- men:
  • Qua văn bản “Buổi học cuối cùng”, thầy Ha- men hiện lên thật đẹp đẽ và mẫu mực.
  • Trang phục của thầy Ha- men trong buổi học cuối cùng thật trang trọng. Thầy mặc chiếc áo rơ- đanh- gốt màu xanh lục, diềm lá sen gấp nếp mịn, mũ lụa thuê len. Với cách ăn vận trang trọng như vậy, thầy Ha-men đã chứng tỏ ý nghĩa hệ trọng của buổi học cuối cùng.
  • Với học sinh, thầy dùng những lời lẽ dịu dàng, nhắc nhở nhưng không mắng Phrăng khi cậu đến lớp muộn và cả khi cậu không thuộc bài.
  • Thầy nhiệt tình, kiên nhẫn giảng bài như muốn truyền hết mọi hiểu biết của mình cho học sinh.
  • Điều tâm niệm tha thiết nhất mà thầy Ha-men muốn nói với học sinh và mọi người dân An-dát. Hãy yêu quý, giữ gìn và trau dồi cho mình tiếng nói và ngôn ngữ dân tộc. Đó là một biểu hiện của tình yêu nước. Những lời nói của thầy bộc lộ tình cảm yêu nước sâu đậm.
  • Khi buổi học kết thúc, người thầy tái nhợt, nghẹn ngào, không nói được hết câu, dồn tất cả sức mạnh viết lên bảng: “NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM”.Hành động này đã khiến cho hình ảnh người thầy chưa bao giờ lớn lao đến vậy.
Nêu cảm nhận của em về nhân vật thầy Ha- men
  • Hình ảnh thầy giáo Ha-men trong văn bản “Buổi học cuối cùng” của nhà văn An- phông- xơ Đô- đê để lại cho em những ấn tượng sâu sắc.
  • Thật vậy, thầy Ha-men là một người thầy tận tâm và yêu nghề.
  • Là một thầy giáo gắn bó với nghề nhiều năm, nên thầy cảm thấy đau đớn khi được thông báo từ Ber-lin từ nay không được dạy bằng tiếng Pháp nữa.Thầy ăn mặc trang trọng, lời nói tha thiết hơn và chưa bao giờ  thầy lại kiên nhẫn giảng bài đến như vậy.
  • Không những vậy, em rất yêu quý thầy Ha- men vì thầy còn là một người có lòng yêu thương sâu sắc.

Thầy khuyên mọi người hãy yêu quý, trau dồi ngôn ngữ của dân tộc bởi đó cũng là biểu hiện của lòng yêu nước. Mỗi lời nói của thầy Ha-men vừa sâu sắc vừa tha thiết, biểu lộ tình cảm yêu nước sâu đậm và lòng tự hào về tiếng nói của dân tộc mình.

Lòng yêu nước của thầy còn được thể hiện rõ nhất trong thời khắc kết thúc buổi học.

Nỗi đau đớn, sự xúc động trong lòng thầy lên đến cực điểm. Thầy dồn tất cả sức mạnh viết lên bảng câu: “NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM”. Điều đó khiến cho em cảm thấy hình ảnh Ha-men lại lớn lao đến vậy.

Hình ảnh minh họa: Buổi học cuối cùng trong môn Ngữ văn lớp 6 tập 2
Hình ảnh minh họa: Buổi học cuối cùng trong môn Ngữ văn lớp 6 tập 2
Nêu cảm nhận của em về nhân vật cậu bé Phrăng
  • Hình ảnh chú bé Phrăng trong văn bản “Buổi học cuối cùng” của nhà văn An- phông- xơ Đô- đê đã để lại cho em những ấn tượng sâu sắc.
  • Thật vậy, Phrăng là một chú bé vô tư và hồn nhiên

 Tuy đã trễ giờ đến lớp nhưng vì mải chơi, Phrăng đã có ý định trốn học và rong chơi ngoài đồng cỏ.

 Phrăng cũng như bao đứa trẻ khác, cậu ham chơi, hiếu động và vô lo vô nghĩ.

Nhưng điều đặc biệt khiến em vô cùng yêu mến Phrăng đó là tình yêu nước thiết tha ở cậu bé

Tình yêu nước ấy được thể hiện rõ ở trong buổi học Pháp văn cuối cùng. Khi nghe thầy Ha- men thông báo người dân vùng An- dát không còn được học tiếng Pháp nữa, Phrăng đã cảm thấy sửng sốt, choáng váng và tức giận.

Tâm trạng của Phrăng có sự biến đổi mạnh mẽ, cậu cảm thấy ân hận vì đã lãng phí thời gian học tập, không nhớ các quy tắc phân từ của tiếng Pháp.

Khi nghe thầy Ha- men giảng bài, Phrăng cảm thấy trân trọng thầy giáo của mình, cậu cũng chưa bao giờ thấy mình hiểu bài nhanh đến thế.

Diễn biến tâm trạng của Phrăng trong buổi học cuối cùng đã cho ta thấy được tình yêu nước sâu sắc và mãnh liệt ở chú bé. Em vô cùng yêu mến chú bé Phrăng.

Ý nghĩa tư tưởng của truyện
  • Phải biết yêu quý, giữ gìn và học tập để nắm vững tiếng nói của dân tộc mình, nhất là khi đất nước rơi vào vòng nô lệ, bởi:

+ Tiếng nói là tài sản quý báu của dân tộc.

+ Tiếng nói còn là phương tiện quan trọng để giành lại độc lập, tự do.

Rút ra bài học cho bản thân
  • Sau khi học xong văn bản “Buổi học cuối cùng” em đã rút ra bài học cho bản thân:

Từ sự hối hận vì đã lãng phí nhiều thời gian trốn học đi chơi của cậu bé Phrăng trong buổi học tiếng Pháp cuối cùng. Em nhận thấy mình cần chăm học hơn để sau này khi nhìn không cảm thấy hối tiếc.

Dù còn là học sinh, nhưng là chủ nhân tương lai của đất nước, em nhận thấy mình cần phải biết giữ gìn, trau dồi để nắm vững tiếng nói của dân tộc mình, vì tiếng nói dân tộc không chỉ là tài sản quý báu của dân tộc mà còn là phương tiện để đấu tranh giành độc lập, tự do. Giữ gìn tiếng nói của dân tộc cũng chính là biểu hiện của lòng yêu nước.

Ôn tập: ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ

  • Miêu tả lại hình ảnh của Bác thông qua bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ”

Trong số những tác phẩm viết về Bác Hồ- vị cha già muôn vàn kính yêu của dân tộc, bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của tác giả Minh Huệ đã gây bao xúc động cho người đọc và đọng lại niềm kính yêu Bác vô hạn.

Hình ảnh của Bác hiện lên trong đêm khuya lạnh giữa núi rừng và ngoài trời đang mưa lâm thâm.

Bức chân dung của Bác được miêu tả qua vẻ mặt trầm ngâm, mái tóc bạc, ngồi đinh ninh, chòm râu im phăng phắc, cao lồng lộng.

Bác lo lắng, chăm sóc cho các chiến sĩ bộ đội qua cử chỉ: Đốt lửa, dém chăn cho từng người, nhón chân nhẹ nhàng, thể hiện sự lo lắng ân cần và chăm chút yêu thương.

Hồ Chí Minh - Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam
Hồ Chí Minh – Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam

Lời nói, tâm tư của Bác thể hiện tình yêu thương vô hạn với dân với nước: thương đoàn dân công, không an lòng để đi ngủ.

Tất cả đã làm nổi bật hình ảnh Bác  vừa gần gũi, thân thiết vừa cao cả, thiêng liêng, và cả cuộc đời của Người chỉ dành cho dân, cho nước.

Hình ảnh Bác trong đêm không ngủ ấy đã để lại trong lòng em niềm yêu kính yêu, tự hào về con người có một tình yêu lớn, Bác có một trái tim mênh mông “Ôm cả non sông mọi kiếp người”.

Hi vọng rằng, với những kiến thức cơ bản trên, các em sẽ ôn tập và đạt thàn tích cho trong học tập. Đặc biệt là môn Ngữ văn lớp 6 nhé.

Quý phụ huynh có nhu cầu bồi dưỡng nâng cao kiến thức cho các con có thể đến với Trung tâm giáo dục cam kết chất lượng NovaTeen số 22A Thành Công – Ba Đình Hà Nội.

Hotline: Mr Dung 098-442-3335

Fanpage: NovaTeen – Thi vào 10

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *